บุคคลที่มีจำนวน ๑๐ คือ
- เอกะพิชีโสดา ผู้บริบูรณ์ด้วยศีล ทำพอประมาณในสมาธิ ทำพอ
ประมาณในปัญญา เกิดเป็นมนุษย์เพียงครั้งเดียว ก็ทำที่สุดแห่งทุกข์ได้
- โกลังโกละโสดา ผู้บริบูรณ์ด้วยศีล ทำพอประมาณในสมาธิ
ทำพอประมาณในปัญญาเกิดเป็นมนุษย์ ๒-๓ สกุลก็ทำที่สุดแห่งทุกข์ได้
- สัตตักขัตตุปะสะมะโสดา ผู้บริบูรณ์ด้วยศีล ทำพอประมาณในสมาธิ
ทำพอประมาณในปัญญา ท่องเที่ยวไปในเทพแลมนุษย์ อย่างมากเพียง ๗ ครั้ง
ก็ทำที่สุดแห่งมนุษย์ได้
- สกิทาคามี ผู้บริบูรณ์ในศีล พอประมาณในสมาธิ พอประมาณในปัญญา
สิ้นสังโยชน์ ๓ แลเพราะมีราคะ โทสะ โมหะ ลดลง จึงสู่โลกนี้เพียง
ครั้งเดียวก็ทำที่สุดแห่งทุกข์ได้
- อุทธังโสโต อกนิฏฐคามี ผู้บริบูรณ์ด้วยศีล บริบูรณ์ด้วยสมาธิ
ทำพอประมาณในปัญญา ย่อมดับกิเลสในพรหมภูมิ ด้วยความพยายาม
ก็ทำที่สุดแห่งทุกข์ได้
- สสังขารปรินิพพายี ผู้บริบูรณ์ด้วยศีล บริบูรณ์ด้วยสมาธิ ทำพอ
ประมาณในปัญญา ย่อมดับกเลสในพรหมภูม ด้วยความพยายามก็
ทำที่สุดแห่งทุกข์ได้
- อสังขารปรินิพพายี ผู้บริบูรณ์ด้วยศีล บริบูรณ์ด้วยสมาธิ ทำพอประมาณ
ในปัญญา ย่อมดับกิเลสในพรหมภูมิ มิต้องใช้ความพยายามก็ทำที่สุดแห่งทุกข์ได้
- อุปหัจจปรินิพพายี ผู้บริบูรณ์ด้วยศีล บริบูรณ์ด้วยสมาธิ ทำพอประมาณ
ในปัญญา ย่อมดับกิเลสในพรหมภูมิ เพียงกึ่งอายุก็ทำที่สุดแห่งทุกข์ได้
- อันตราปรินิพพายี ผู้บริบูรณ์ด้วยศีล บริบูรณ์ด้วยสมาธิ ทำพอประมาณ
ในปัญญา ย่อมดับกิเลสในพรหมภูมิ เพียงไม่ถึงกึ่งอายุ ก็ทำที่สุดแห่งทุกข์ได้
- พระอรหัตตผล ผู้บริบูรณ์ด้วยอธิศีลสิกขา บริบูรณ์ด้วยอธิจิตสิกขา
(สมาธิ) บริบูรณ์ด้วยอธิปัญญาสิกขา แจ้งแล้วซึ่งเจโตวิมุตติ ปัญญาวิมุติ
อันไม่มีอาสวะ ถึงซึ่งพระนิพพาน
กิตตาวะตา ปุคคะลานัง ปุคคะละปัญญัตติ,
บุคคลบัญญัติ จัดบุคคลได้มากน้อยประการใด,
สะมะยะวิมุตโต,
คือ บุคคลถึงแล้วซึ่งโลกุตรภูมิ ถึงซึ่งความเป็นอริยบุคคล พ้นจากจตุรบาย
ทั้งปวง คือ
- พระเอกะพิชีโสดา เกิดในโลกนี้เพียงชาติเดียว ก็บรรลุธรรม
- พระโกลังโกละโสดา เกิดในโลกนี้เพียง ๒-๓ ชาติก็บรรลุธรรม
- พระสัตตักขัตตุปะสะมะโสดา เกิดในโลกนี้เพียง ๗ ชาติ ก็บรรลึธรรม
- พระสกิทาคามิบุคคล เกิดในโลกนี้เพียงชาติเดียว ก็บรรลุธรรม
- พระอนาคามิบุคคล บรรลุธรรมในสุทธาวาสมหาพรหม (ใน ๕ ชั้น)
....................................
(ยังมีต่อ)
